Wittekamp & Broos - Suriname

SCHOENMODE
ORTHOPEDIE
VIAVOR
ORGANISATIE
VESTIGINGEN
CONTACT

Wittekamp & Broos werkt samen met de leprastichting

Maatschoeisel voor Surinaamse ex-leprapatiënten

Vijf jaar geleden bracht Debby Wittekamp voor het eerst een bezoek aan ex-leprapatiënten (ook wel ex-hansen patiënten genoemd) in Suriname. Namens de firma Wittekamp & Broos, in samenwerking met de leprastichting, krijgen de mensen die vaak met ernstige handicaps kampen, voor het eerst in hun leven op maat gemaakte schoenen. Als orthopedisch schoenmaker verstrekte Debby het afgelopen jaar aan ruim 50 ex-hansen patiënten schoenen.

"De Nederlandse leprastichting heeft ons gevraagd om voor ex-leprapatiënten in Suriname op maat gemaakte schoenen te maken", vertelt Debby. Bij veel leprapatiënten treedt er een zenuwbeschadiging op. Daardoor ontstaan gevoelloosheid en uitval van spieren. Dit kan uiteindelijk leiden tot de verminkingen waar lepra zo bekend om is. "Door het ontbreken van delen van de voeten en zelfs het ontbreken van delen van het been is het niet mogelijk om normale schoenen te dragen. Hierdoor lopen ex-hansen patiënten vaak op slechte sportschoenen of slippers. Maar door de gevoelloosheid lopen ze dan vaak weer vreselijke wonden op. Door de op maat gemaakte schoenen worden ze hier ook tegen beschermd. Bovendien lopen de patiënten veel moeilijker door het ontbreken van schoenen of niet passend schoeisel. Zodra zij de juiste maatschoenen ontvangen, gaat het lopen ook een stuk beter."

Voor Debby was het na haar eerste bezoek dan ook snel duidelijk; zij wilde bij alle ex-leprapatiënten in Suriname schoenen aanmeten. "Tijdens ons eerste bezoek waren de mensen nog wantrouwend. ?Er was hun eerder al van alles beloofd, waaronder maatschoenen. De patiënten wilden het eerst zien en dan pas geloven. Maar toen we bleven terugkomen, verdween het wantrouwen. Sommigen begonnen te huilen nadat zij hun nieuwe schoenen aantrokken. Een mijnheer zei niets, maar toen hij met zijn nieuwe schoenen naar buiten liep, maakte hij een dansje. Een ander vertelde er zeker van te zijn dat ik in de hemel zou komen." Die blijheid en dankbaarheid zijn redenen waarom Debby zich samen met haar vriend Guillaume Kempes (ook orthopedisch schoenmaker) belangeloos inzet voor dit goede doel. "Ik ben bevoorrecht dat ik in de gelegenheid ben en de mogelijkheden heb om maatschoenen voor deze groep mensen te maken. De ex-hansen patiënten hebben een heel moeizaam leven achter de rug. Omdat lepra zo besmettelijk is, zijn ze meestal verstoten uit hun eigen omgeving. Zo is het bijvoorbeeld nog steeds taboe om de wonden aan elkaar te laten zien vanwege het schaamtegevoel. Tijdens het aanmeten pakte ik een mevrouw bij de hand, waarna zij haar hand direct weer wegtrok. Toen ik haar vroeg waarom ze dat deed, vertelde ze dat ze het niet meer gewend was dat iemand haar vasthield. Het is toch fijn dat we iets goeds voor deze mensen kunnen doen", meent Debby.

Het aanmeten van maatschoenen is een vak dat beheerst wordt door een orthopedische schoenmaker. In een opleiding van "toen nog" zes jaar, leer je een match te maken tussen een bepaalde voetafwijking en een schoen. Het is dus duidelijk dat het aanmeten van het juiste schoeisel niet zo maar even gedaan kan worden. Debby: "We zijn nu al in totaal drie keer op en neer gereisd naar Suriname. Eerst hebben wij de schoenen aangemeten door een afdruk van gips te maken. Met die afdruk, de maten en aantekeningen gingen we terug naar Nederland om de leesten te maken. Dit is een mal van hout of kunststof die gemaakt wordt aan de hand van de gegevens die bij het nemen van de maat zijn verzameld. Toen de leesten en passchoenen gereed waren, zijn we terug naar Suriname gegaan. Door middel van een kunststof passchoen zagen we of alles goed in de leest was verwerkt. Met die gegevens hebben we in onze werkplaats bij Wittekamp & Broos vervolgens de complete schoenen gemaakt. De nieuwe schoenen hebben we weer bij de juiste personen in Suriname afgeleverd." De kosten van de schoenen worden betaald door de Nederlandse leprastichting en Wittekamp & Broos. "We moeten de mensen op het hart drukken de schoenen wel te gebruiken; ze zijn er vaak zo trots op dat ze ze nieuw willen houden voor bezoek aan de kerk of een feestje."

Debby en Guillaume voelen zich zo betrokken bij de ex-leprapatiënten in Suriname dat ze een bedrijf en een stichting willen opzetten. "Met de stichting willen we geld inzamelen en mensen helpen die niet in staat zijn de schoenen zelf te bekostigen. We willen behalve het leveren van schoenen nog meer voor de mensen betekenen. Denk hierbij aan het schenken van rollators, rolstoelen, incontinentiemateriaal en verbandmiddelen. Door onze connecties met zorgcentra verzamelen wij nu gebruikte rollators en rolstoelen. We hebben al 15 rollators en 4 rolstoelen klaar staan om te posten naar Suriname", aldus de gedreven vrouw.

Daarnaast willen Debby en haar vriend Surinamers helpen met oplossingen voor zowel grote als kleine voetproblemen. "Onlangs is mijn Surinaamse schoonvader overleden in Paramaribo. Mijnheer Kempes in de Wanicastraat in Parimaribo was de enige maatschoenmaker van het land. Mensen met voetproblemen door bijvoorbeeld een aangeboren afwijking of door diabetes, kunnen nergens in Suriname terecht. Ook niet voor lichte orthopedie zoals een steunzool of een hakverhoging. Daarnaast zijn er geen goede schoenen te verkrijgen. In oktober gaan we weer terug naar Suriname. We gaan de resterende ex-leprapatiënten blij maken met de schoenen die we nu maken en passen wat we in juli hebben opgemeten. De mensen daar geloven nu eindelijk dat we echt met maatschoenen terugkomen. Deze reis willen we bekijken of we voor deze mensen, maar ook voor iedereen met voetproblemen iets kunnen betekenen. We denken eraan mensen in Nederland op te leiden om vervolgens het vak uit te oefenen in Suriname."

Er is nog genoeg te doen in Suriname voor Debby en Guillaume. Vindt u het na het lezen van dit artikel ook nodig dat de ex-leprapatiënten in Suriname en de mensen met diverse voetproblemen worden geholpen? Zou u ook een steentje willen bijdragen? Stuur dan een mailtje naar: debbywittekamp@hotmail.com

De ex-hansen patiënten waar Debby en Guillaume schoenen leverden, zijn aangesloten bij de Esther Stichting, instelling voor gehandicapte ex-leprapatiënten. De Esther Stichting beheert een aantal centra in Suriname waar ex-leprapatiënten, vaak met ernstige handicaps, gehuisvest zijn. Ook zorgt de stichting voor de kinderen van haar cliënten. De Esther Stichting heeft ongeveer 300 mensen in haar bestand. Sommigen wonen in de centra. Anderen brengen er soms een bezoek of worden thuis geholpen.?

Lepra

Lepra is een besmettelijke ziekte die wordt veroorzaakt door de leprabacil Mycobacterium leprae, ook wel bacil van Hansen genoemd. De leprabacil heeft een voorkeur voor de oppervlakkig gelegen delen van het lichaam zoals de huid en de slijmvliezen van de neus, de mond en de keel. Een besmetting uit zich door gekleurde knobbels of vlekken op die plaatsen waar veel bacillen zijn. Als de ziekte onbehandeld blijft, worden daarna zenuwen aangetast waardoor de huid ongevoelig wordt. Hierdoor raken leprapatiënten makkelijk verminkt omdat verwondingen vanwege de ongevoeligheid niet meer opgemerkt worden en gaan zweren. Uiteindelijk zijn de kenmerkende verminkingen daarvan het gevolg. Omdat de patiënt zijn oogleden niet meer kan sluiten is ook blindheid mogelijk. Sinds de jaren '80 is er een goed medicijn tegen lepra. Veel leprapatiënten zijn blijvend verminkt en verstoten uit hun gemeenschap. Daarom is ook goede sociale nazorg nodig, zodat de leprapatiënt na zijn genezing weer kan integreren in de maatschappij die hem eerder verstoten heeft.